[fusion_builder_container hundred_percent=”yes” overflow=”visible” flex_column_spacing=”0px” type=”flex”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”1_1″ layout=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding_top=”” padding_right=”” padding_bottom=”” padding_left=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none” align_self=”flex-start” first=”true” last=”true” content_layout=”row” hover_type=”none” link=”” border_position=”all” type=”1_1″][fusion_text columns=”” column_min_width=”” column_spacing=”” rule_style=”default” rule_size=”” rule_color=”” content_alignment_medium=”” content_alignment_small=”” content_alignment=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” sticky_display=”normal,sticky” class=”” id=”” font_size=”” fusion_font_family_text_font=”” fusion_font_variant_text_font=”” line_height=”” letter_spacing=”” text_color=”” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_offset=””]
[fusion_dropcap color=”” boxed=”yes” boxed_radius=”50%” class=”” id=””]M[/fusion_dropcap]uvazaa, tarafların gerçekte istemedikleri bir sözleşmeyi üçüncü kişileri aldatmak amacıyla yapmalarıdır.
Unsurları:
- Görünüşteki işlem (Tarafların gerçekleşmesini istemediği işlem)
- Muvazaa anlaşması (Tarafların yapmış oldukları sözleşmenin aldatma kastıyla yaptıkları yönündeki anlaşma)
- Üçüncü kişileri aldatma kastı
- Gizli işlem (Tarafların gerçekleşmesini istediği, gerçek irade beyanlarının uyuştuğu hukuki işlem)
Muvazaa tam muvazaa olur; tarafların arasında gizli işlem bulunmadan yalnızca üçüncü kişileri aldatma kastıyla yaptıkları sözleşme, nispi muvazaa olur bu da tarafların gerçekte yapmak istedikleri sözleşme yerine görünüşteki sözleşme ile yapmalarıdır.
Muvazaalı işlem mutlak butlanla sakat olup kesin hükümsüzdür.
Genel açıklamalardan sonra asıl konumuz olan muris muvazaası kavramını inceleyelim. Muris muvazaası, bir kimsenin; mirasçısını miras hakkından yoksun etmek amacıyla,gerçekte bağışlamak istediği tapu siciline kayıtlı taşınmaz malı hakkında tapu sicil memuru önünde iradesini satış doğrultusunda açıklamış olmasıdır.
01/04/1974 tarih ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında belirtilen hususlar
- Üzerinde işlem yapılan malvarlığının tapuya kayıtlı taşınmaz olması
- Murisin amacının mirasçılardan mal kaçırma olması
- Tüm mirasçıların dava hakkı olması
- Davanın bir nevi tapu sicilinin düzeltilmesi davası olması
- Zamanaşımı süresinin olmaması
Tapuya kayıtlı taşınmazların muris tarafından mirasçılarından biri veya üçüncü kişiye bağışlamak istediği halde tapuda satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile devri halinde saklı pay sahibi olsun ya da olmasın tüm mirasçıların görünürdeki işlemin muvazaa olduğunu ileri sürmesi mümkündür.
Muris muvazaası bir çok nedenden dolayı yapılmaktadır. Yargıtayın süreklilik arz eden bazı kararlarına göre Temliğin ölümden kısa bir süre önce yapılmış olması,erkek çocukların kız çocuklarına üstün tutulması,zayıf durumda olan mirasçının güçlendirilmesi amacı,psikolojik etmenler nedeniyle yapılmaktadır.
Yapılan işlemin muris muvazaası sayılması için mal kaçırma kastıyla yapılması gerekmektedir. Bunun yanında taşınmazın murisin eşine mehir olarak verilmesi ve murisin paylaştırma amaçlı yaptığı satışlar dengeli olması halinde muris muvazaası olarak değerlendirilmez.
Muris muvazaası satış sözleşmesi ile olabileceği gibi intifa hakkı kira sözleşmesi gibi işlemlerde de ortaya çıkmaktadır.
İşlem tarihinde doğmamış olan mirasçı da bu davayı açabilir. Ancak tapuda muvazaalı işlemi vekaleten, velayeten gerçekleştiren kimse dürüstlük kuralı gereğince bu davayı açamayacaktır.
Muris muvazaasına dayalı açılacak davalar taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır.Birden fazla taşınmazın bulunması halinde taşınmazların birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabileceği gibi hukuki yararın varlığı halinde ayrı ayrı da açılabilir.Davacı/mirasçı muvazaaya konu gayrimenkulün kendi miras hissesi oranında davalı tapusunun iptali ile kendisi adına tapuya kayıt ve tescilini talep edebilir.Taşınmaz muvazaalı işlemden sonra üçüncü kişiye devredilmişse devralan kişinin iyiniyetli olması halinde TMK m.1023 gereği gereği bu davaya imkan bulunmamaktadır.Ancak muvazaalı işlemin tarafına yöneltilecek tazminat davası ile muris muvazaası iddiası değerlendirilir.
Av. Nasuhi UYAR
[/fusion_text][/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]
